Od 2023 r. Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi, wychodząc naprzeciw naukowym i społecznym oczekiwaniom, prowadzi projekt będący platformą dyskusji historycznej o przemianach na polskiej wsi. Historia zajmuje ważne miejsce w działaniach Instytutu i stanowi klucz do zrozumienia tożsamości i dziedzictwa terenów wiejskich w czasach nam współczesnych.
Minione wydarzenie było trzecią konferencją z cyklu „Wieś polska na przestrzeni wieków”. Podobnie jak w latach ubiegłych jej efektem jest monografia będąca zapisem wykładów wszystkich prelegentów. Trzeci tom „Wieś polska na przestrzeni wieków. Polska Ludowa (1944-1989)” pod redakcją prof. Mirosława Kłuska już wkrótce do nabycia w naszym sklepie online.
W tym roku tematem przewodnim były losy mieszkańców wsi w okresie Polski Ludowej. Zgodnie z planem i założeniami całego cyklu, spotkanie dotyczyło zjawisk i przemian występujących na wsi polskiej w obszarach kultury materialnej i niematerialnej, struktury społecznej, gospodarczej, demograficznej oraz produkcji rolnej i spółdzielczości wiejskiej.
Po powitaniu gości i krótkim wprowadzeniu Zastępcy Dyrektora NIKiDW Elżbiety Osińskiej-Kassy i profesora Mirosława Kłuska rozpoczęła się część merytoryczna. Na początek dr Krzysztof Karbownik (Muzeum Wsi Kieleckiej, Politechnika Świętokrzyska) opowiedział o trudnościach z jakimi mierzyli się polscy chłopi przy budowie domów zaraz po wojnie. Następnie dr Wojciech Mielewczyk (Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie) przedstawił temat mechanizacji rolnictwa w latach 1945-1970.
Na zakończenie pierwszej części konferencji prof. zw. dr hab. Izabella Bukraba-Rylska (Uniwersytet Civitas) opowiedziała o paradoksach wprowadzania zasad socjalistycznych na polskiej wsi. Jeszcze przed przerwą wywiązała się żywa dyskusja między prelegentami a publicznością na temat przemian na terenach wiejskich.
Po przerwie dr hab. Tadeusz Janicki (Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu) przedstawił specyfikę rolnictwa w Wielkopolsce w okresie PRL-u. Następnie dr hab. Robert Lipelt (Uczelnia Państwowa im. Jana Grodka w Sanoku) przedstawił jak Lasy Państwowe radziły sobie z działalnością ekonomiczną w warunkach socjalistycznej gospodarki centralnie planowanej.
Jako ostatni wystąpił dr Damian Szymczak (Uniwersytet Łódzki), który opowiedział o roli i znaczeniu PGR-ów w okresie Polski Ludowej. Potem wywiązała się żywa dyskusja na tematy poruszane przez prelegentów.
Konferencję zakończyli Zastępca Dyrektora Elżbieta Osińska-Kassa i prof. Mirosław Kłusek deklaracją, że w przyszłym roku Instytut zorganizuje czwartą konferencję z tego cyklu, na temat przemian na polskiej wsi po zmianie ustroju.
Zapraszamy na fotorelację!
Tekst i zdjęcia: Rafał Karpiński
