Wydarzenie zgromadziło twórców ludowych, stypendystów Instytutu, animatorów kultury, dziennikarzy oraz osoby zainteresowane materialnym i niematerialnym dziedzictwem wsi oraz kontynuowaniem jej kultury.
Panel dyskusyjny: miejsce kultury ludowej we współczesności
Po oficjalnym powitaniu gości rozpoczął się panel dyskusyjny zatytułowany „Po co nam kultura ludowa w XXI wieku?”. Moderatorką spotkania była Magdalena Trzaska, kierowniczka Działu Programowego NIKiDW.
W dyskusji udział wzięli stypendyści Instytutu oraz praktycy zajmujący się kulturą tradycyjną: Karolina Sideł-Kozieł, która pracuje z rzemiosłem świętokrzyskim, Anna Szpura, zajmująca się podlaskimi tradycjami kulinarnymi, Mariusz Przybyła, stypendysta NIKiDW realizujący projekty z zakresu budownictwa naturalnego oraz Piotr Baczewski – dokumentalista i animator kultury.
Paneliści rozmawiali m.in. o miejscu kultury ludowej we współczesnym świecie, o tym, czy może ona być nie tylko pasją, ale również sposobem na życie, a także o znaczeniu wspólnego praktykowania tradycji. W rozmowie pojawiły się również wątki dotyczące nowych kontekstów funkcjonowania obrzędów i zwyczajów oraz ich roli w budowaniu lokalnych wspólnot.
Konkurs „Kolekcjoner słów gwarowych”
Po przerwie odbyło się uroczyste wręczenie nagród w konkursie na amatorski słownik gwarowy „Kolekcjoner słów gwarowych”. Do konkursu nadesłano 14 prac z różnych regionów Polski.
W kategorii słownik alfabetyczny nagrody przyznano ex aequo:
- Elżbiecie Jach za pracę „W spichlerzu słowa. Słownik gwary mieszkańców gminy Skarżysko Kościelne i okolic” (Świętokrzyskie),
- Jerzemu Mazurkiewiczowi i Marii Balcer za „Godkę kalwaryjsko, czyli gwarę zachodniego pogórza wielickiego” (Małopolska).
W kategorii słownik tematyczny zwyciężyły:
- Krystyna Owczarek i Klaudia Mucha z pracą „Harasiucka gwara. Słownik tematyczny” (Podkarpackie).
Plany NIKiDW na 2026 rok
Kolejnym punktem programu była prezentacja planów Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi na rok 2026. Zastępczyni Dyrektora NIKiDW, Elżbieta Osińska-Kassa, przedstawiła zapowiedzi konferencji, wydarzeń kulturalnych, działań edukacyjnych, publikacji oraz innych projektów planowanych na nadchodzący rok.
Otwarcie wystawy
Finałem wydarzenia było oficjalne otwarcie wystawy prezentującej efekty pracy stypendystów z lat 2024–2025. Ekspozycja obejmuje prace powstałe w ramach dwóch programów stypendialnych: „Mistrz – Uczeń” oraz Stypendium Twórcze, których celem jest wsparcie twórców ludowych, artystów i rzemieślników oraz wzmacnianie przekazu międzypokoleniowego.
Wydarzenie poprowadziła Zofia Dragan – nauczycielka, regionalistka i prezeska Stowarzyszenia Bukówczan MANU.
Wernisaż wystawy oraz pozostałe punkty programu sobotniego wydarzenia były okazją do spotkania różnych środowisk. Cieszymy się, że Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi może być miejscem takich spotkań – otwartą przestrzenią rozmów oraz wymiany doświadczeń i inspiracji, na które zawsze zapraszamy zarówno twórców, jak i odbiorców kultury.
Tekst. Joanna Turek
Fot. Daniel Kamiński
