Matka to najważniejsza osoba w życiu dziecka, bez względu na jego wiek. Jej wewnętrzne dobro, spokój, miłość, akceptacja i uznanie są nie do zastąpienia. Słowo mama jest zazwyczaj pierwszym, jakie wypowiada niemowlę poznając świat i wchodząc w pierwsze kontakty społeczne. Więź kobiety z dzieckiem jest wyjątkowa i jedyna w swoim rodzaju. I choć rola matki na przestrzeni wieków zmieniała swój charakter, wciąż pozostaje bardzo ważna i stanowi najważniejszy życiowy fundament dla dorastającej osoby.

Wszystkim Mamom z okazji ich święta życzymy spokoju, cierpliwości i miłości. By w natłoku codziennych obowiązków znalazły czas na realizację własnych marzeń i pasji. Bo nie od dziś wiadomo, że szczęśliwa mama, to szczęśliwe dziecko.

Początki tego święta sięgają starożytności, kiedy to szczególnym kultem otaczano matki-boginie, symbole płodności i urodzaju. Odbywały się wtedy uroczystości, które miały na celu zdobycie ich przychylności, ale także okazanie szacunku poprzez złożenie ofiar i datków. W Egipcie kobietom będącym matkami okazywano najwyższy szacunek, utożsamiając ich role z Izydą, boginią płodności i opiekunką rodziny. W Grecji czczono Gaję, Matkę-Ziemię, a potem jej córkę Reę, która według mitologii greckiej jako pierwsza nakarmiła swoje dzieci matczynym mlekiem i obdarowała tą zdolnością ludzi. W starożytnym Rzymie obchodzono trzydniowe święto bogini Kybele – matki wiosny i płodności. Z czasem celebrowanie Dnia Matki powoli zanikło, co może mieć związek ze zmieniającym się statusem społecznym kobiet.

Siedemnastowieczna Anglia powróciła do obchodzenia święta, które, podobnie jak w starożytności, miało raczej wymiar duchowy i nosiło nazwę Niedzieli u Matki. Obchodzono je w trzecią bądź czwartą niedzielę Postu. Tego dnia dzieci, bez względu na wiek, spędzały czas w domu rodzinnym. Nawet więźniowie odsiadujący wyroki za drobne przestępstwa, czy żołnierze na służbie otrzymywali w tym dniu okolicznościowe przepustki. Również dzieci, wysłane do pracy na dworach i w posiadłościach bogatych rodzin, wracały w tym dniu do domu, gdzie czekały na nich specjalne przygotowane smakołyki.

W Stanach Zjednoczonych Dzień Matki jest obchodzony w drugą niedzielę maja. W 1858 roku nauczycielka Ann Maria Reeves Jarvis rozpoczęła kampanię na rzecz ustanowienia święta Matczynej Pracy, twierdząc, że domowe obowiązki rodzicielek są niedoceniane i bagatelizowane. Kilka lat później dołączyła do niej córka Julia Ward Howe. W 1905 roku ustanowiły one pierwszy Dzień Matki w Stanach Zjednoczonych. W 1914 roku Kongres Amerykański uznał ten dzień za święto narodowe. W ramach obchodów przed domami i instytucjami państwowymi pojawiają się flagi, organizowane są imprezy plenerowe i pikniki rodzinne.

W Polsce Dzień Matki przypada na 26 maja. Pierwsze obchody odbyły się w 1914 roku w Krakowie. Po uzyskaniu przez nasz kraj niepodległości, zwyczaj ten zyskał na znaczeniu i stał częścią polskiej tradycji. Obecnie jest to święto rodzinne, podczas którego najmłodsi wykonują drobne upominki dla swoich mam, a w szkołach i przedszkolach przygotowywane są specjalne występy artystyczne z udziałem dzieci.

W wielu państwach na całym świecie Dzień Matki obchodzony jest w drugą niedzielę maja, m.in. w Kanadzie, Niemczech, Grecji, Indiach, na Słowacji, Ukrainie, Włoszech, Holandii, Finlandii, Chorwacji, Danii i Czechach. W niektórych krajach, jak Białoruś, Rosja, Armenia, Bułgaria święto jest połączone z Dniem Kobiet.

Rodzina ma ogromny wpływ na stosunek dziecka do otaczającego je świata oraz do obowiązujących w nim norm i wartości, a przede wszystkim na kształtowanie jego osobowości. Mimo że role obojga rodziców wzajemnie się dopełniają, to jednak od kobiety oczekuje się ciepła, serdeczności, wyrozumiałości, przelewu uczuć, zrozumienia i zapoznawania dziecka z zasadami moralnymi. Dawniej w rodzinie wiejskiej to właśnie matka pełniła rolę wychowawcy i nauczycielki przekazującej wiedzę z zakresu tradycji i obrzędowości. Oddziaływała na zbiorową pamięć rodziny, kształtowała zamiłowania i gusta estetyczne poszczególnych jej członków. Zwłaszcza córki wynosiły z domu pewne nawyki i umiejętności praktyczne zaobserwowane w domu rodzinnym. Wierzono, że należy dbać o obyczaje, pamiętać o nich, i nie wstydzić się swojego pochodzenia. Czynniki te świadczą bowiem o naszym indywidualnym dziedzictwie kulturowym.

Zadaniem matek było również wychowanie dzieci w duchu patriotyzmu, ofiarności i wierności względem ojczyzny. Były odpowiedzialne za tworzenie atmosfery sprzyjającej kultywowaniu narodowych i rodzinnych tradycji, zwyczajów, poszanowanie języka ojczystego i kształtowanie wartości moralnych. Trwałym aspektem ich pracy miała być znajomość ojczystej historii i kultury, tradycji i wartości, a także aktualnych uwarunkowań i potrzeb kraju.

I choć rola matki na przestrzeni minionych wieków zmieniała swój charakter, do dziś jest niezmiernie ważna i stanowi najważniejszy życiowy fundament dla kształtującej się osobowości dziecka. Warto o tym pamiętać i na każdym kroku okazywać jej swoją miłość!

Tekst: Joanna Radziewicz
Fot. pixabay.com
Fot. polona.pl – domena publiczna
Fot. wikipedia.pl – domena publiczna

Źródła:

1. naszeszlaki.pl
2. Anna Józefowicz: „Rola społeczna matki w rodzinie wiejskiej w Drugiej Rzeczypospolitej”. Białystok: Trans Humana, 2011.
3. https://psychologiawpolsce.pl/rola-matki/